Patella Luksasyonu (diz kapağı çıkığı) dizin bulunduğu eklem yüzeyinden çıkarak bacağın iç tarafına ya da dış tarafına doğru yer değiştirmesidir. Köpeklerde daha sık görülmesine rağmen kedilerde de şekillenmektedir. Kedilerde daha ziyade travma kaynaklı olurken köpeklerde travmatik ve genetik olarak şekillenebilir. Toy Poodle, Pomeranian, Şivava, Terrier gibi küçük ırkların genetik yatkınlıkları vardır.
Patella luksasyonu derecelerine göre artan semptomlar gösterir, ileri derecelerde aşırı topallık, bacağın diz ekleminden kilitlenmesi, hareket etmede isteksizlik, aniden canının aşırı derece yanması şeklinde semptomları vardır. Diz kapağının içe ve dışa hareketleri sırasında eklem yüzeylerindeki synovial sıvı oranı azalarak eklem yüzeylerinde deformasyona ve git gide artan şiddetli ağrıya neden olur.
Patella luksasyonlarının teşhisi veteriner hekiminiz tarafından radyografi ve elle muayene ile kolaylıkla yapılabilir.
İlk derecelerdeki patella luksasyonlarında hemen ameliyat önerilmez, synovial sıvıyı, eklemleri destekleyen takviyeler yapılır ve fiziksel aktivitede bazı kısıtlamalar getirilir. Örneğin merdiven çıkmak, arka bacaklar üzerinde zıplamak, uzun süreli yürüyüşler ve kaygan zeminlerde yürüyüşler kısıtlanır.
Operasyon kararı verilen ileri derecelerdeki patella luksasyonlarında her adımda diz kapağının yerinden çıkması, diz ekleminin kilitlenmesi ve diz kapağı çıkığına bağlı uzun süreli topallıklarda ameliyat önerilir.
Patella luksasyonu ameliyatları diz ekleminin yapısına, diz eklemi bağının alt bacakta birleştiği kemiğin anatomisine ve eklem bağlarının esneklik derecesine göre karar verilerek planlanır.
Ameliyat sonrasında ortalama bir aya kadar normal ve ağrısız yürüyüş sağlanır, operasyon yapılsa bile nüksler şekillenebilir bu nedenle diz eklemine baskı yapacak aşırı fiziksel aktivitelere ve kilo alımına dikkat edilmelidir.
Ameliyat olmayan ileri derece diz kapağı çıkıklarında eklemlerde deformasyonlar ve şiddetli ağrılar şekillenir.
Veteriner Hekim Caner Can / Denizli